Áp-ra-ham * LÊN CHỐN CAO HƠN
Sáng thế ký 12
Mục sư Hồ Xuân Phước
Sáng thế ký 12
Mục sư Hồ Xuân Phước
Thử tưởng tượng – Áp-ra-ham sống gần 60 năm giữa cộng đồng thờ lạy thần tượng. Cha của Áp-ra-ham cũng thờ lạy thần tượng. Và thình lình Chúa đến viếng Áp-ra-ham.
Chẳng những Chúa nói với Áp-ra-ham, Ngài còn hiện ra đối mặt – sứ điệp rõ ràng, trong suốt (Công vụ 7:2). Một người khôn ngoan, trưởng thành bình thường làm sao tự nhiên rời bỏ gia đình, bà con, quê hương thân yêu để tìm một chân trời vô định?
Nhưng Áp-ra-ham đã ra đi. “Bởi đức tin, Áp-ra-ham vâng lời Chúa gọi, lên đường đến xứ mình sẽ nhận làm sản nghiệp. Ông ra đi dù chẳng biết sẽ về đâu” (Hê-bơ-rơ 11:8).
Từ U-rơ Ðến Cha-ran
Con dân Chúa thế kỷ 21 cảm nhận được nội tâm dằn vặt của một Áp-ra-ham trăn trở trước cuộc đổi đời. Chúa gọi lúc Áp-ra-ham còn sống tại U-rơ. “Hãy ra khỏi đất nước ngươi và từ giã bà con ngươi mà đi vào miền đất mà Ta sẽ chỉ cho.” Chúa bảo ông rời bỏ quê hương, bà con và gia đình – một lời kêu gọi dứt khoát – từ bỏ môi trường thờ lạy thần tượng.
Vâng lời một phần – Áp-ra-ham từ giã U-rơ với Tha-rê, cha mình và Lót, cháu gọi bằng bác. Sáng thế ký 11:31: “Tha-rê đem Áp-ram, con trai mình, Lót, con Ha-ran, cháu mình và Sa-rai, dâu mình, vợ của Áp-ram đồng ra khỏi U-rơ của người Canh-đê để qua xứ Ca-na-an. Nhưng khi đến Cha-ran họ ở lại tại đó.”
Các học giả Kinh Thánh đồng ý rằng sau khi rời U-rơ, Áp-ra-ham sống tại Cha-ran khoảng 15 năm, trước khi tiến vào đất hứa. Ông trì hoãn hành trình vào đất hứa 15 năm. Chi tiết của Sáng thế ký 11:31 giúp chúng ta hiểu lý do Chúa kêu gọi Áp-ra-ham rời bỏ U-rơ. “Tha-rê đem Áp-ra-ham...nhưng họ ở lại tại đó.”
Tha-rê là nhân vật chính, chủ động – không phải Áp-ra-ham. Mục sư Gene Getz tưởng tượng mẫu đối thoại sau đây giữa Tha-rê và Áp-ra-ham. Áp-ram: “Ba ơi, con biết có một Ðức Chúa Trời cực đại, lớn hơn tất cả các thần. Con đã gặp Chúa và Ngài đã nói chuyện với con!” Tha-rê: “Ba đã bảo con đừng bén mảng tới quán rượu!”
Áp-ram: “Con đâu có uống rượu! Con đã gặp Chúa. Con đã nghe Chúa phán!” Tha-rê: “Thật hả con? Con đã thấy Chúa và nghe tiếng Chúa nói với con?” Áp-ram: “Dạ phải, con thấy Chúa vinh quanh và con nghe rõ tiếng Chúa – như con đang nghe ba nói giờ nầy.”
Tha-rê: “Vậy, Chúa nói gì với con?” Áp-ram: “Chắc ba sẽ ngạc nhiên, nhưng Chúa bảo con thu xếp hành trang để từ giã U-rơ!” Tha-rê: “Con nói gì?” Áp-ram: “Chúa bảo con từ giã ba, gia đình, tất cả bà con, làng xóm.” Tha-rê: “Con say rượu phải không?”
Áp-ram: “Không đâu ba! Cũng không phải con nằm mơ. Con phải lên đường, như lời Chúa bảo!” Tha-rê: “Ði đâu?” Áp-ram: “Ðến xứ mà Chúa sẽ chỉ cho con!” Tha-rê: “Ðến xứ mà Chúa sẽ chỉ cho con? Bộ Chúa không nói cho con đất nào, nước nào? Nếu con không say, chắc con bị bịnh quá?”
Áp-ram: “Con không say. Con cũng không bịnh! Vì Chúa bảo con là xứ Ca-na-an! Chúa còn hứa sẽ làm cho con thành một dân lớn. Và qua con, mọi dân tộc sẽ được phước.”
Mấy ngày sau, Áp-ram chinh phục được cha mình. Một buổi sáng đẹp trời, Tha-rê nói: “Áp-ram, con không ra đi một mình đâu! Ðức Chúa Trời mà con nói đó phải có một cái gì đặc biệt tuyệt vời. Ba không muốn bỏ lỡ cơ hội. Ba sẽ đi với con. Mình sẽ đem theo Lót nữa, vì ba đã hứa với em con, chăm sóc nó. Thôi, mình sửa soạn, thu xếp hành trang lên đường!”
Ðây chỉ là suy tưởng của một mục sư, nhưng rõ ràng là Tha-rê chủ động, lãnh đạo hành trình rời U-rơ. Ðiều nầy ngược với ý Chúa. Vì Chúa muốn Áp-ram dứt khoát ra đi, rời bỏ tất cả – kể cả gia đình nhà cha, bà con và quê mẹ thân yêu. Áp-ram không dứt khoát được, nên cha con cùng lên đường – dưới sự lãnh đạo của Tha-rê. Áp-ram đem theo Sa-ra, vợ mình, và Lót.
Họ bắt đầu hành trình dài, dọc theo sông Ê-phơ-rát, hướng về Cha-ran. Cha-ran có gì lạ không anh? Giống như U-rơ, Cha-ran nằm trong vùng Lưỡng Hà – chìm ngập trong việc thờ lạy thần tượng. Và Áp-ra-ham cư ngụ tại đó 15 năm (Sáng 11:31).
Từ Cha-ran Ðến Ca-na-an (Sáng 12:4-5).
Chúa có chương trình cho Áp-ra-ham, nhưng quen nương tựa vào cha, Áp-ra-ham hầu như quên lời Chúa gọi. Rồi Tha-rê qua đời, Áp-ra-ham nhớ lại lời Chúa gọi.
Sáng thế ký 11:31 và Công Vụ 7:2-4 cho biết Áp-ra-ham nghe Chúa gọi khi còn ở U-rơ. Nhịp cầu nối liền giữa Sáng thế ký 11:31 và 12:4 rất rõ ràng, chính xác trong văn phạm Hy-bá-lai, 12:1, “Chúa đã bảo trước Áp-ram” – như các bản tiếng Anh: “Now the Lord had said to Abram.”
Sáng 12:4: “Áp-ram ra đi đúng theo lời Chúa truyền bảo. Lót cùng đi với ông. Áp-ram được bảy mươi lăm tuổi khi ông rời bỏ Cha-ran.” Thời điểm nầy, đức tin của Áp-ra-ham trưởng thành, kết quả.
Hành trình từ U-rơ đến Cha-ran, theo cha, Áp-ra-ham đóng vai phụ, nhẹ nhàng, an ninh – đến một nơi còn gần gủi, quen thuộc với văn hóa, tạp quán thờ lạy thần tượng. Suốt 15 năm, cuộc sống Áp-ra-ham không có gì đổi mới đặc sắc.
Hơn nữa, từ U-rơ càng đến gần Cha-ran, khí hậu, phong cảnh càng hữu tình, tuyệt đẹp. Ðất đai mầu mỡ, sông nước đầy. Cây cối xanh rì và đồng cỏ tươi mát trải dài. Súc vật ăn uống no đủ, mập béo, thỏa mãn. Áp-ra-ham càng dễ bị cám dỗ – quên lời Chúa gọi năm xưa tại U-rơ.
Bên cạnh cuộc sống thoải mái, sung túc đó, cha già níu kéo – ít nhiều làm chùn bước Áp-ra-ham. Có lẽ Tha-rê bảo Áp-ra-ham, “Con ơi, ba già quá rồi. Chuyện đất hứa để sau nầy tính! Ðất lành sao con không đậu? Ðất hứa nào tốt đẹp, yên ổn bằng Cha-ran đây?” Áp-ra-ham ra đi sao đành!
Rồi Tha-rê qua đời. Tiếng Chúa gọi năm xưa bùng lên mạnh mẻ. Ðây là chặng đường mới trong bài học thử nghiệm đức tin. Chúa dẫn Áp-ra-ham về hướng tây nam – vùng đất xa lạ, hoang vu – băng qua sa mạc nóng khô cằn.
Tưởng tượng lời trì kéo của bạn bè, người quen. Cố vấn “bùi lan” dồn dập: “Áp-ra-ham, ông ơi, ông khùng sao mà bỏ Cha-ran trù phú nầy! Dọn về đồng hoang cỏ cháy? Miệt dưới đó có gì đâu – ngoài cát khô, núi đá với bò cạp?”
Cha-ran quen thuộc, phồn thịnh, hấp dẫn – mời gọi mạnh mẽ! Rất dễ cho Áp-ra-ham “tạm” gát hành trình về đất hứa, phải không? Nhưng Áp-ra-ham vững vàng, kiên quyết. Áp-ra-ham dứt khoát đứng lên. Rời bỏ, ra đi! Áp-ra-ham biết rõ Ðấng gọi mình và ông có lòng tin vững chắc. Áp-ra-ham biết điều Chúa hứa và Ngài sẽ làm thành trọn vẹn, tuyệt vời, phước hạnh.
Ðến Xứ Ca-na-an (Sáng 12:5-9).
Rời Cha-ran trù phú an bình, cuộc trường chinh dẫn người và vật bước sâu vào đường dài hoang vắng. Cỏ cây xanh tươi thưa dần và mất hẳn. Một bãi cát triền miên vô tận. Ðất hoang vu cằn cỗi, nhàm chán kéo dài như không bao giờ dứt.
Âm thanh duy nhất là tiếng gió hú bên tai và cát nóng đập và da thịt. Nước uống là báu vật giá trị hiếm hoi họ mang theo để sống còn. Sau nhiều ngày băng sa mạc cát đá khô cằn, Áp-ra-ham đến một ốc đảo tuyệt đẹp, hấp dẫn – bây giờ là Damascus (Ða-mách).
Nhờ kinh nghiệm bài học “tạm cư” 15 năm tại Cha-ran, Áp-ra-ham chỉ dừng chân, nghỉ ngơi. Vì Chúa kêu gọi đến Ca-na-an, Áp-ra-ham hướng mắt về mục tiêu tối hậu đó. Hành trình sa mạc lại tiếp nối. Và Sáng thế ký 12:5 ghi lại, Áp-ra-ham: “đến xứ Ca-na-an.”
Chúa tôn quý đức tin và thái độ vâng phục của Áp-ra-ham. Từ lưỡng lự, chậm trễ đến dứt khoát, mạnh mẽ. Áp-ra-ham đã Lên Chốn Cao Hơn. Tại đây, Trên Chốn Cao Hơn, một lần nữa, Chúa hiện đến, tái xác nhận lời hứa phước hạnh, “Ta sẽ ban cho dòng giống con đất nước nầy!” (12:7).
Chúa kiên nhẫn chờ đợi Áp-ra-ham hoàn toàn đầu phục để tái xác nhận lời hứa thiên thượng mầu nhiệm. Áp-ra-ham đang ở đỉnh cao trên hành trình đức tin. Ông đã dứt điểm giai đoạn chuyển tiếp – từ môi trường thờ lạy thần tượng – đến nếp sống thờ phượng Thiên Chúa – Chân Thần Duy Nhất.
Cao điểm nầy nổi bật và được xác nhận rõ ràng hai lần trong hai câu Kinh Thánh ngắn, kề cận nhau, Sáng thế ký 12:7 và Sáng thế ký 12:8: “Tại đây Áp-ram lập một bàn thờ CHÚA,” và “... ông lập một bàn thờ tại đó, và ông cầu khẩn danh CHÚA.” Tạ ơn Chúa!
Ðã Lên Chốn Cao Hơn, Áp-ra-ham bắt đầu nếp sống phước hạnh ý nghĩa – làm nhân chứng cho Chúa giữa cộng đồng vô tín. Ðời sống ông và gia đình độc đáo, khác biệt qua việc dâng lễ và cung cách thờ phượng Chúa. Chúa của Áp-ra-ham là Ðấng Tạo Hóa, Chân Thần – sống, linh nghiệm, toàn năng – không phải tượng thần bằng gỗ, đá.
Bài Học Linh Nghiệm
1. Chúa kiên nhẫn với người Ngài yêu thương. Chúa biết sự yếu đuối, vấp ngã trong cuộc tranh đấu tâm linh của mỗi chúng ta. Chúa mong chờ Anh, Chị và tôi đặt bàn tay nhỏ bé mình vào bàn tay bao dung rộng mở của Ngài. Chúa sẽ dìu mỗi chúng ta trên con đường Tin Cậy Vâng Lời để Lên Chốn Cao Hơn.
Quê hương, gia đình và tiện nghi vật chất đang trì kéo, tranh chiến với tiếng gọi của Chúa để dành giựt Anh, Chị và tôi. Quyết định tùy thuộc chúng ta. Anh, Chị chọn đứng bên nào? Áp-ra-ham chọn đi với Chúa – Lên Chốn Cao Hơn! Tạ ơn Chúa!
2. Người nào cũng phải trả giá cho thái độ không vâng lời của mình – ngay cả việc vâng lời một phần. Áp-ra-ham vâng lời Chúa, rời bỏ U-rơ, nhưng dừng lại Cha-ran 15 năm, chìu lụy ảnh hưởng của cộng đồng và ông cha thờ lạy thần tượng.
Chúa yên lặng. Ngài không xác nhận lời hứa suốt 15 năm – cho đến khi Áp-ra-ham dứt khoát Lên Chốn Cao Hơn.
Có khi chúng ta tự hỏi, tại sao Chúa không gần gủi, ban ơn như ngày nào, năm nào? Hay là chính chúng ta đã trì hoãn, thay đổi chương trình của Chúa để thích ứng với lịch trình của mình?
Quyết định tốt nhất là ăn năn, dứt khoát rời bỏ U-rơ. Rời bỏ Cha-ran! Tin cậy vâng lời, tiến bước về Ca-na-an, đến Si-ôn – Lên Chốn Cao Hơn! Tại Chốn Cao Hơn, Chúa tôn quý, ban phước Anh, Chị và tôi – như Ngài đã ban phước, tôn quý Áp-ra-ham!
3. Anh, Chị và tôi không vâng phục Chúa hoàn toàn trong quá khứ. Nhưng chúng ta có thể dứt khoát thay đổi thái độ hôm nay. Không bao giờ quá trễ để tiếp nhận Chúa hôm nay. Không bao giờ quá trễ để lập bàn thờ – thờ Chúa hôm nay.
Không bao giờ quá trễ để bắt đầu làm nhân chứng cho Chúa hôm nay – đem gia đình, bạn bè đến với Cứu Chúa yêu thương. Không bao giờ quá trễ để vâng lời Chúa hôm nay.
Ðoạn tuyệt với quá khứ, Áp-ra-ham cương quyết rời Cha-ran, tiến về đất hứa. Khi nào? Lúc ông 75 tuổi. Không quá trễ! Nhưng xin đừng đợi đến tuổi 75 mới bắt đầu vâng phục Chúa!
Tin cậy vâng lời, Lên Chốn Cao Hơn là hành trình Anh, Chị và tôi cần bắt đầu hôm nay. Vì Chúa hứa, “Hồ Xuân Phước, Ta sẽ ban phước lành cho con. Con sẽ thành một nguồn phước. Ta sẽ ban phước lành cho ai chúc phước con. Nhiều người sẽ nhờ con mà được phước” (2-3).
Xin Anh, Chị điền tên mình vào lời hứa phước hạnh nầy! “Lòng nguyền tranh tiến chốn cao tuyệt vời. Ngắm xem trên trời quang cảnh diệu vinh. Lòng hằng van khấn, thẳng lên thiên đàng. Chúa giúp chân càng Lên Chốn Cao Hơn. Nguyện Cha nâng bước. Bước lên càng cao. Lòng tin không núng. Chốn cao đặt chân. Chỗ đã đặt rày, dám yên vui nào. Chúa đỡ chân vào ngay chốn cao hơn.” Amen.
Mục sư Hồ Xuân Phước
